Coalitieakkoord zet stap naar veilig online opgroeien

In het coalitieakkoord beschrijft het beoogde nieuwe kabinet hoe zij werk wil maken van een veiliger internet. Als organisatie die zich dagelijks bezighoudt met digitale opvoeding en online veiligheid, zien wij hierin belangrijke aanknopingspunten, én een paar aandachtspunten.

Wat wil de nieuwe regering doen?

1. Leeftijdsgrenzen en grip op social media
Er komt een handhaafbare Europese minimumleeftijd van 15 jaar voor sociale media, met privacy vriendelijke leeftijdsverificatie. Grote platforms worden verplicht transparant te zijn over hun algoritmes en inkomsten. Verslavende en polariserende algoritmes worden verboden en illegale content moet snel worden verwijderd.

2. Minder ongezonde schermtijd, meer ondersteuning voor ouders
De drie partijen willen ongezonde schermtijd actief terugdringen, met duidelijke gezondheidsrichtlijnen, betere voorlichting en steun aan lokale ouderinitiatieven. Ouders krijgen daarnaast een Kijkwijzer-achtig advies voor online kanalen.

3. Bescherming tegen misleiding en online verleiding
Kwetsbare groepen worden beter beschermd tegen kidfluencing, finfluencing, kindgerichte marketing, in-game aankopen en ‘buy now, pay later’. Online misbruik krijgt een stevigere aanpak.

4. Smartphones uit de klas
De mobieltjesrichtlijn voor scholen wordt aangescherpt: telefoons blijven gedurende de hele schooldag ‘thuis of in de kluis’, met alleen noodzakelijke uitzonderingen.

5. Aanpak van deepfakes, fraude en strafbare content
De coalitie actualiseert wetgeving tegen (seksuele) deepfakes, versterkt de aanpak van online fraude en stelt dat wat offline strafbaar is, ook online niet wordt geaccepteerd. Slachtoffers krijgen toegang tot een centraal en laagdrempelig meldpunt. Deze richting sluit goed aan bij wat wij al jaren in de praktijk brengen: online veiligheid vraagt om randvoorwaarden, niet om vrijblijvende adviezen.

Goede intenties, alleen effectief mét duidelijke grenzen

De aandacht voor digitale veiligheid is een belangrijke stap vooruit. Tegelijk zien wij in de praktijk dat bewustwording alleen niet genoeg is. Kinderen groeien op in een digitale omgeving die is ontworpen om aandacht vast te houden. Dat vraagt om duidelijke afspraken en bescherming, juist op jonge leeftijd.

Daarom pleiten wij al langer voor:

Heldere leeftijdsgrenzen voor social media en smartphones
Niet alles wat technisch kan, is pedagogisch verantwoord. Uitstel geeft ruimte voor sociale, emotionele en cognitieve ontwikkeling.

Ondersteuning van ouders in plaats van schuld bij ouders neerleggen
Ouders voelen zich vaak verantwoordelijk, maar staan tegenover machtige platformen. De overheid kan helpen door normen te stellen en ouders hierin te steunen.

Kliksafe biedt hiervoor de instrumenten die ouders nodig hebben, als een gefilterde internetverbinding en de app Qustodio als hulpmiddel voor digitale opvoeding.

Smartphone- en ouderpacten: waardevol, mits goed ingebed

In het publieke debat wordt vaak verwezen naar smartphone- en ouderpacten. Dat juichen wij toe. Dergelijke afspraken helpen ouders om samen op te trekken en sociale druk te verminderen.

Tegelijkertijd werken deze pacten alléén als ze onderdeel zijn van een bredere aanpak. Zonder technische randvoorwaarden, duidelijke schoolafspraken en landelijke ondersteuning blijven ouders tegen de stroom in zwemmen.

Onze ervaring leert dat ouderpacten het meest effectief zijn wanneer:

• scholen actief meedoen;
• ouders worden voorzien van praktische handvatten;
• en kinderen begrijpen waarom afspraken worden gemaakt.

Veilig online opgroeien vraagt om een balans tussen:

• Beschermen (tegen schadelijke content en overmatige prikkels),
• Begeleiden (samen praten over wat kinderen online meemaken),
• Begrenzen (heldere afspraken en technische filters).

Het regeerakkoord erkent deze drieslag impliciet. De volgende stap is om dit te vertalen naar concreet beleid dat ouders, scholen en kinderen daadwerkelijk helpt in het dagelijks leven.

Tot slot

Het is positief dat online veiligheid een duidelijke plek heeft gekregen in het regeerakkoord. Dat laat zien dat digitale opvoeding geen niche meer is, maar een maatschappelijk thema.
Wij roepen de nieuwe regering op om ouders niet alleen verantwoordelijk te maken, maar ook verantwoordelijkheid te nemen: door duidelijke kaders te stellen, handhaving te versterken en samen te werken met partijen die dagelijks met deze vraagstukken bezig zijn. De paragraaf in het coalitieakkoord is een goed begin, maar vraagt om een concrete uitvoering en samenwerking met partijen die hier al langer invulling aan geven met ouders en scholen.

Veilig online opgroeien begint niet bij het kind, maar bij de randvoorwaarden die wij als samenleving creëren.