Wat is een algoritme?

Een algoritme is een stappenplan – dat is de simpele uitleg. Je denkt toch al gauw aan iets ingewikkelds, als een wiskundige formule, een code, een instructie. Als je een appeltaart bakt, gebruik je een algoritme. Als je tandenpoetst ook. Het is dus niet zo moeilijk als het lijkt.

Geplaatst op 16-01-2026

Een algoritme is een vast stappenplan van regels en instructies dat een computer automatisch volgt om een probleem op te lossen, een vraag te beantwoorden, een voorspelling te doen of een beslissing te ondersteunen. Je kan het vergelijken met een recept: gegevens vormen de ingrediënten en het algoritme bepaalt stap voor stap wat daarmee gebeurt. Sommige algoritmes volgen vaste beslisregels en geven een eenduidige uitkomst, zoals ja of nee. Andere algoritmes zijn geavanceerder en kunnen patronen herkennen of zelfs leren van eerdere resultaten. Algoritmes worden overal gebruikt: van zoekmachines, social media en streamingdiensten tot online bankieren.

Hoe werkt een algoritme?

Een algoritme werkt volgens een vast stappenplan. Eerst worden gegevens ingevoerd (de input), zoals zoekwoorden, klikgedrag of ingevulde informatie. Vervolgens verwerkt het algoritme deze gegevens aan de hand van vooraf bepaalde regels. Tot slot komt er een resultaat uit: een antwoord, aanbeveling of beslissing.

Bij veel algoritmes worden deze stappen automatisch en razendsnel uitgevoerd. Zoek je bijvoorbeeld iets op internet, dan bepaalt een algoritme welke informatie het meest relevant is om jou te laten zien. Sommige algoritmes kunnen leren van eerdere resultaten en hun werkwijze aanpassen. Zo wordt de uitkomst steeds beter afgestemd op het doel.

Een voorbeeld hoe het Google algoritme werkt:

Stel dat je in Google zoekt op “wat is een algoritme”.
Het algoritme van de zoekmachine bekijkt eerst de ingevoerde zoekterm. Daarna vergelijkt het deze met miljarden pagina’s op internet. Volgens vaste regels, zoals relevantie, betrouwbaarheid en populariteit, bepaalt het algoritme welke pagina het beste past bij de zoekvraag. Binnen een fractie van een seconde staan de resultaten gerangschikt.

In het kort werkt het algoritme dan als volgt:

Je voert een zoekopdracht in
Het algoritme analyseert de woorden
Het vergelijkt duizenden signalen
Rangschikt de resultaten
Toont de meest relevante pagina’s bovenaan.

Zelflerende algoritmes en AI

De meeste algoritmes volgen vaste beslisregels, maar er zijn ook algoritmes die een stuk complexer in elkaar zitten en die “leren” van hun vorige resultaten. In de basis blijft het een set van instructies, of een recept, maar dan met veel meer instructies en factoren om het resultaat te geven. En het interessante daarbij is dus: ze passen dus zelf hun stappen aan. Een bekend voorbeeld is Instagram: het algoritme kijkt naar welke berichten, foto’s en video’s je eerder leuk vond of bekeek en stelt nieuwe content voor die waarschijnlijk interessant voor je is. Ook zelfrijdende auto’s gebruiken algoritmes die continu leren van sensorgegevens en verkeerssituaties om veiliger te rijden. Zo kunnen algoritmes steeds slimmer worden, zonder dat een mens elke stap hoeft te programmeren.
Deze zelflerende algoritmes vormen de kern van veel toepassingen van kunstmatige intelligentie (AI). AI-systemen kunnen enorme hoeveelheden data verwerken, patronen herkennen en op basis daarvan beslissingen nemen of aanbevelingen doen, zonder dat een mens elke stap hoeft te programmeren.

Waarom algoritmes invloed hebben op wat je online ziet

In bovengenoemde voorbeelden verklapten we al een beetje hoe algoritmes bepalen wat je online ziet. Kijk- en scrollgedrag van gebruikers op Instagram en TikTok worden opgeslagen en gebruikt om te voorspellen hoe de feed eruitziet. Het algoritme kijkt op social media bijvoorbeeld naar dwelltime (kijk je lang naar één post) en interactie (likes, reacties, doorsturen). Het doel is dat jij sneller en gemakkelijker vindt wat interessant lijkt. En ja, als je deze factoren een kent en leert, kun je zelf een beetje invloed uitoefenen op algoritmes. Voorbeeldje: Als je een video liked: krijg je sneller een soortgelijke video’s. Scroll je bij een bepaalde video snel door, dan krijg je dit soort video’s minder te zien.

Wat dit betekent voor ouders en kinderen

Algoritmes bepalen welke content kinderen online te zien krijgen. Op social media, in apps of via streamingdiensten krijgen zij vaker berichten en video’s te zien die aansluiten bij wat ze eerder hebben bekeken of leuk vonden. Dit kan zorgen voor een filterbubble. Kinderen zien dan veel van één soort content en zien minder over andere onderwerpen.

Voor ouders is het belangrijk is om te begrijpen hoe algoritmes werken, en hoe je je kind daarin actief kunt begeleiden.

In gesprek gaan over wat kinderen online zien en waarom
Schermtijd- en app afspraken maken
Tools voor ouderlijk toezicht gebruiken om veilig te internetten

Door hier bewust mee om te gaan, kan jij je kinderen helpen online betere keuzes te maken, zonder dat ze volledig afhankelijk zijn van wat een algoritme voorschrijft.

Over de auteur

Jelte is 01110100 01100101 01100011 01101000 01101110 01100101 01110101 01110100, oftewel: techneut. Waar hij vroeger zijn dagen doorbracht in zijn vrachtwagen, zit hij tegenwoordig achter een toetsenbord. Door zijn dyslexie ziet hij dingen anders, en daardoor kan hij problemen op een andere manier oplossen. Ook daardoor heeft hij voor de blogs zijn eigen secretaresse: Hanneke.