Wat is Mastodon?

Wat is Mastodon precies?

Mastodon is een social media platform, waarop je korte berichtjes “toots” kunt posten. Je kunt trends volgen, hashtags zoeken en gebruiken, anderen volgen en natuurlijk kun je er nieuws vinden. Op de site lees je: ‘Mastodon is de beste manier om wat er gebeurt bij te houden.’ Het platform is niet nieuw, maar wel interessant om eens te bekijken. Het is in 2016 opgericht. Toen Twitter in 2022 in handen van Elon Musk kwam, kwam Mastodon opnieuw onder de aandacht als een veiliger alternatief. Mastodon kreeg er toen ook heel wat bezoekers bij.

De naam: leuke vondst

De naam Mastodon is afkomstig van een mammoetachtige olifant met enorme tanden: een mastodont. Odon is tand in het Grieks. Misschien komt daar het “toots” vandaan – afgeleid van tooth? Leuk bedacht wel.

Mastodon en servers

Bij het zoeken naar info over Mastodon kom ik op de site van de overheid. Daarop wordt verwezen naar ‘de Mastodon server van de overheid’. Dat is een publieke server, voor alle overheidsorganisaties toegankelijk. Dat brengt ons erbij hoe het platform in elkaar zit. Mastodon is een platform, dat onderling verbonden is door allerlei servers – instances genoemd. Die allemaal bij elkaar wordt fediverse genoemd. Het woord fediverse komt van federatie en universum. Een universum van samenwerkende sociale netwerken. De servers draaien over de hele wereld, en dus is het niet zo dat je gegevens op één plek staan.

Hoe werkt het?

Mastodon heeft allerlei verschillende servers waarop je het platform kan ‘betreden’. Bijvoorbeeld mastodon.nl, mastodon.social, of mastodon.green. Je kunt bij elke server kijken wat jou het meest aanspreekt. Kies er een, registreer je en maak je eigen account aan. Daarna kun je toots posten, op de hoogte blijven van het nieuws en leden volgen. Elke server heeft een beheerder die bepaalt wat er geplaatst mag worden. Haat en naakt zijn over het algemeen niet toegestaan. Je kunt Mastodon als app gebruiken, of in de browser.

Voor- en nadelen van Mastodon

Mastodon is niet in handen van één bedrijf of één persoon. Het is opgericht door een Duitse softwareontwikkelaar, die ontevreden was over Twitter – wat in handen is van Elon Musk. Zijn idee was direct met open source werken, zodat het niet in handen van een commercieel bedrijf zou zijn. Daardoor heeft Mastodon geen winstoogmerk, niemand hoeft eraan te verdienen. Dat is het grote verschil met X. Wat mooi is, het platform werkt niet met algoritmes, dus je bepaalt echt zelf wat je wil zien. Er zijn geen advertenties of clickbaits (triggers) actief. Daardoor heb je zelf controle over wat er gebeurt. De informatiepagina over Mastodon zegt: elke server is onafhankelijk, het gebruikt open source (de broncode is openbaar, iedereen kan aan de software werken, en iedereen kan op zoek naar kwetsbaarheden) en je gegevens worden niet ge- of misbruikt.

Een nadeel: hoe kom je precies op Mastodon? Je kunt achter de www heel veel dingen invullen – wat het verwarrend maakt. Het onbekende van het platform kan ook een nadeel zijn. Wil je nieuws viraal laten gaan, dan is dit platform daar niet echt geschikt voor.

Is het veilig?

Het platform lijkt zo best veilig, sowieso beter dan X. Als je je wilt registreren, krijg je als eerste de regels van die betreffende server te zien. Bij mastodon.nl zie je bij de regels: geen haat, geen illegale dingen etc. Verder wordt Mastodon gemodereerd door mensen, en niet door algoritmes. Dus je wordt nergens heen gepusht.

Je kunt je eigen server kiezen en gebruiken. Bevalt die niet, dan ga je naar een andere – zonder dat je je netwerk verliest. Of je begint je eigen server. Ook is je privacy beter gewaarborgd, omdat er niemand aan jouw gegevens hoeft te verdienen. En: je kunt die server kiezen, die het beste voldoet aan jouw ideeën van veiligheid en privacy.

Mastodon en kinderen

Dit social media platform is niet gemaakt voor kinderen, en het is vast ook niet zo interessant voor hen. Voor mezelf ook niet om eerlijk te zijn. Ik vind niet direct een leeftijdsindicatie als ik rondkijk. Dat verschilt waarschijnlijk ook per server. De overheid adviseert: wacht met sociale media tot 15 jaar. Goed idee, mijns inziens. Laat je je kind toch op Mastodon, neem dan de gebruikelijke regels met ze door, zoals: let op je privacy, denk na voordat je iets post, en maak geen contact met onbekenden.